Kadınlarda Tüylenme

Tüy nedir? Kıl Nedir?

Tüy anne karnında bebekte bulunmaktadır. Kadifemsi özellikteki bu tüye lanugo denilmektedir. Doğumdan sonra bunların büyük bölümü yok olmaktadır. Doğum sonrası özellikle kadın cinste ve kız ve erkek çocuklarında kıllar kısa açık siyah ince ve yumuşaktır. Bunlar vernel tüylerdir. Miktarı kişiden kişiye değişir. İrsi (anne veya babadan geçen) etkenler miktarını ve dağılımı belirler. Kadın ve kızlarda kılların erkeksi özellik kazanmasına, yanı kıl özelliği kazanmasına kıllanma (hirsutism) denilmektedir.

Tüy, aşağıda resimde görüldüğü gibi temelde 2 kısımdan oluşur. Tüy bölümü ve bunun gelişimini sağlayan fölikül bölümü.

Kadınlarda Tüylenme

Folikül bölümü aşağıda resimde görüldüğü gibi (A) bir çok hücreden yapılır. Bu hücreler sonrasında kılı oluştururlar.

Kadınlarda Tüylenme

Bir folikül hücresini büyüterek incelediğimizde bu hücrelerin zarında, yukarda sağdaki resimde (B) görüldüğü gibi adeta kilit gibi yapılanmalar görürüz. Bu kilitlerin anahtarları hücreyi etkileyen hormonlar ve diğer maddelerdir. Örneğin erkeklik hormonu adeta bir anahtar gibi davranarak kendisine ait bu kilide (reseptör) bağlanarak tüyü büyütür, kıl şeklinde döndürür.

Kıl foliküllerinin derideki dağılımı ve sıklığınının irsi olarak belirlendiğini söylemiştik. Gerçekten bazı ırklarda saçlar dışındaki tüyler akdında da erkekte de çok azdır; bazı doğu asyalı ırklarda görüldüğü gibi(sarı ırk). Kuzey Avrupa ülkeleri insanlarında da genelde vücut kılları (saç ve sakal hariç) azdır. Irksal farklar dışında ayni toplum içinde bazı kişilerde irsi olarak erkekte ve kadında tüyler daha fazladır. Erkekte adeta post gibi dikkat çekicidir. Kadında ise vücutları ince kısa tüylerle kaplıdır, ancak bunlar çok kısa ve açık siyah renkli olduklarında dikkat çekici ve genelde rahatsızlık verici olmazlar.

Kılın gelişmesinde 3 safha vardır:
- Gelişme
- Duraklama
- Dökülme

Gelişme ve duraklama, özellikle gelişme, ne kadar uzun sürerse kıl o denli uzun ömürlü olur. Vücutta kılların yer aldığı bölgeye göre büyüme ve duraklama süreleri değişir. Örneğin sakalla koltuk altı kıllarının farklı olduğu gibi.

Tüyün yapısı ve ömrü bir çok faktöre bağlıdır,bunlar: Tüy folikülünün kanla beslenmesindeki yeterlilik, bazı elementlerin yeterliliği (çinko benzeri), hormonların etkisi (tiroid hormonu, erkeklik hormonu, estrogen ve progesteron gibi kadın cinsiyet hormonları, büyüme hormonu) ve yaş (yaşlılıkta saç ve kıllar beyazlaşır). Bazı hastalıklar da tüylerin büyümesinin durması, hatta dökülmesi veya hiç çıkmamasına sebep olabilir. Bir örnek, otoimmun kıl dökülmesidir. Bunda ağır şekillerde vücuttaki tüm kıllar dökülebilir.

Kadınlarda tüylerin kıla dönüşmesinde aşağıdaki resimde görüldüğü gibi androjen tipte ki (erkeklik hormonu benzeri) bir hormon veya hormonların tüy folikülüne yapışması önemlidir. Tüy süratle uzar, kalınlaşır, kıvrımlanır ve koyu siyah renk alır.

Kadınlarda Tüylenme

Kadında androjenleri kaynağı yumurtalıklar ve böbrek üstü hormon bezleridir. Normalde kadında bunlar çok az miktarda bulunurlar. Nitekim gelişme çağındaki kız çocuklarında koltuk altı ve pubis kıllarının oluşmasında böbrek üstü hormon bezinde salgılanan androjen yapıdaki hormonlar etkendir. Her kadında bulunan böbrek üstü bezi androjenik hormonları normalde çok az bulunduklarından kıllanmaya sebep olmazlar. Ancak arttıklarında tüyler kıl şeklini alır.