Toksik Adenom ve Toksik Multinodüler Guvatr

Toksik adenom ve toksik multinodüler guvatr, birbirine benzeyen iki farklı hastalıktır.
Benzeyen yönleri her ikisinde de sıcak nodüllerin olmasıdır. Farkları ise toksik adenomda sıcak nodüller gerçek birer iyi huylu urdur; toksik multinodüler guvatrdaki sıcak nodüller ise iyi huylu ur değil urumsu nodüllerdir. Bir diğer farkta toksik multinodülerlerde guvatr, genelde toksik adenomlularınkinden daha büyüktür. Ancak her ikisindeki sıcak nodüllerde vücudumuz kontrolu dışında aşırı çalışma göstererek zehirli guvatra sebep olmaktadır.

Başlangıçta sıcak nodüller var olmalarına rağmen uzun süre hasta şikayetine sebep olmazlar, biz tıbben bu safhaya kompanse safha diyoruz. Bu safhada herhangi sebeple çekilen sintigrafi de bunlar görülebilmektedir. Bazende TSH nin çok düşük bulunabilmesi ile şüphe edilir ve fark edilirler.

Zaman geçtikçe hastalık giderek daha ilerler. Sıcak nodüller daha büyür, büyüdükçede zehirli guvatr etkileri daha artar. Bunun sonucunda hastada zehirli guvatr şikayetleri olmaya başlar. Bu sfahaya da tıbben dekompanse safha diyoruz. Yıllar içinde giderek zehirli guvatr şikayetleri artar. Ancak bunlar aşağıda verdiğimiz gibi bir bakıma basamak basamak artarlar.

Genelde ilk zehirli guvatr şikayeti çarpıntıdır.

Daha sonra buna aşırı terleme sıcağa tahammülsüzlük ilave olur.

Daha ilerleyen safhada, kilo alamama ve zayıflama, ellerde titreme ilave olur.

Kalpte ritm düzensizlikleri ortaya çıkabilir. Yaşlı hastalarda kalp yetmezliği şikayetleri ve kadınlarda menapozdan sonra kemik erimesinde daha da süratlenme ortaya çıkar. Günümüzde ölçüm sisitemlerindeki otomasyon ile biyokimya tetkiklerinin kolaylaşması sonucu, tiroid hormon ölçümleri de çok sık yapılmakta ve zehirli guvatr daha erken teşhis edilmektedir. Zehirli guvatr saptandığında da sintigrafi ve uptake istemek bu gün için genel kaidedir. Bu nedenle çekilen bir sintigrafide sıcak nodül veya sıcak nodüller kolayca teşhis edilirler.

Tedavi radyoaktif iyot uygulanması veya cerrahidir. Guvatr kitlesi çok büyük değilse radyoaktif iyot tedavisi seçilmelidir. Temel tedavi olarak ilaç tedavisi yapılmamaktadır.

Guvatr kitlesi çok büyükse, tedaviyle zehiri yok edildikten sonra cerrahi tedavi uygulanır, guvatr operasyonu yapılır.

Radyoiyod tedavisi

20-25 miliküri kadar radyoaktif iyod ağızdan içirilir. Hasta evine gönderilir. Yan etki veya istenilmeyen etki, hasta iyi seçilirse, yok denecek kadar azdır. Gebelere veya yakın zamanda gebelik planlanan kadınlara kesin verilmez. Hatta doğurganlık yaşındaki kadınlarda uygulama öncesi gebelik testi önerilir. Radyoiyot uygulama sonrası uzun süreçte bile kanser olasılığı genel nüfustaki kanser oranından farklı bulunmamıştır.

Radyoaktif iyod içen hastaların önemli şikayeti olmaz, sadece bazı hastalarda 1 hafta kadar süren boyun ön bölgesinde hafif bir ağrı olur. Endişe edilmemesi gerekir. Geçecektir. Nadiren ağrı kesiciler gerekir. Tedavide amaç, hastayı tiroid yetmezliğine sokmaktır. Bu sebeple başarılı sonuç sonrası ömür boyu tiroid hormonu kullanması gerekir. Tek uygulamada başarı % 75 civarındadır. Yeterli sonuç alınmamış olanlarda 4-6 ay kadar sonra gerekirse ikinci doz içirilebilir. % 5-10 hastada tekrarlanan uygulamalara rağmen başarı elde edilemeyebilir. Bu tip hastalarda seçenek cerrahi olacaktır.

Radyoaktif iyod içen hastalar 1 hafta kadar lise çağı veya altındaki gençler ve çocuklara yakın olmazlar. Gebelere yakın olmazlar. Mesafeli olurlar. Radyasyon aradaki mesafenin karesi kadar azalmaktadır. Örneğin gebe veya çocuk radyoiyot alan kişiden 5 metre uzakta ise, radyasyon 5x5=25, yani 25 misli azalarak onlara erişecektir. Erişkinlere zararı azdır. Ayni odada oturabilirler. İlk 1-2 gün 1 kol boyu mesafede oturmaları gibi bir öneri bulunmaktadır. Yine 1 hafta süreyle eşler yataklarını ayırmalıdırlar.

Radyoaktif iyot idrarla atıldığından, yine bu 1 hafta içinde,tuvalette sifon 2-3 defa çekilir. Tükrüktede olabileceğinden yemek salata dahil ayrı tabakta yenir. Banyoda havlu ayrılır. Tabak,çanak,bol su ile yıkanır.

Radyoaktif iyot tedavisi toksik adenomalarda ve guvatr kitlesi çok büyük olmayan toksik multinodüler guvatrlarda ilk seçenektir. Buna karşın çok büyük ve gögüs içine belirgin büyümüş toksik multinodüler guvatrlarda uygun seçenek değildir, onlarda cerrahi ilk seçenektir.

Cerrahi tedavi

Nodülün çok büyük ve ağırlıklı olarak gögüs içinde olduğu toksik adenomlar, cerrahi yolla tedavi edilirler. Toksik multinodülerlerde guvatr genelde büyüktür ve bunların büyük bölümü cerrahi yöntemle tedavi edilirler.

Toksik adenomda nodül tek lobda ise ve ultrasonda öbür lobda nodül yoksa veya öbür lob çok büyük değilse, nodülün olduğu lob operasyonla çıkarılır. Ancak öbür lobda nodül varsa veya nodül olmamasına karşın belirgin büyüklük varsa her iki lob birden çıkarılır.

Toksik multinodüler guvatrlarda operasyon total veya totale yakın tiroidektomi şeklinde olmalıdır. Yani guvatrın tümü veya tümüne yakını çıkarılmalıdır. Doğal olarak operasyon sonrası hasta ömür boyu tiroid hormonu kullanmak zorundadır. Bu da ayarı ve kontrolu zor olmayan bir tedavidir, sorun değildir. Hastanın yılda bir doktoruna gitmesi yeterli olacaktır.

Operasyon için birkaç zorunluluk vardır:

  • Operasyon öncesi hastanın kesin olarak, ötiroid dediğimiz duruma gelmesi, yani zehirlilik durumunun yok edilmesi koşuldur. Aksi halde ameliyat sonrası tiroid krizi ile hasta kaybedilebilir.
  • Operasyon tercihen bir endokrin cerrah veya yoksa bu konuda deneyimli bir genel cerrah tarafından yapılmalıdır. Amerikan Tiroid Derneği (ATA) tiroid operasyonu için deneyimli genel cerrahı yılda komplikasyonsuz en az 100 tiroid operasyonu yapmış cerrah olarak tarif etmektedir. Yine ATA komlikasyonsuz en az 30 tiroid operasyonu yapmış genel cerrahı da kabul edilebilir olarak bildirmektedir.
  • Operasyondan sonra 3 ay hasta cerrahın kontrolunda kalır, 3. aydan sonra ise kendisini operasyona sevk eden endokrinolog veya dahiliye uzmanının sürekli kontroluna girmesi gerekecektir.

Guvatr olan veya ilaç, radyoiyot veya cerrahi guvatr tedavisi olan herkez en az yılda bir defa bu konuyla ilgili olan doktoruna gitmelidir.

İletişim Numarası: 0531 581 27 79

designed by gunerkan 2011 izmir