Lohusalık Tiroiditi, Postpartum Tiroidit

Geçici bir tiroidittir. Tiroide yönelik bağışıklık maddelerinin (antikorların) sebep olduğu bir tiroid bezi iltihabıdır.

Vücudumuz, vücudumuza giren tüm proteinleri (yapı taşlarımız) yabancı kabul eder ona karşı onu yok edecek bağışıklık maddeleri (antikorlar) üretir. Örneğin organ naklinde, organın reddedilmesinin sebebi, nakledilen organın yabancı kabul edilen proteinleridir. Anne karnında bebeğin proteinlerinin (yapı taşlarının) ve bu proteinlerin oluşturduğu tüm organlarının kabaca %50 si babadan %50 si anneden gelen genlerle oluşturulmuştur. Baba kökenli proteinler anne için yabancıdır. Doğal olarak annenin bağışıklı sistemi antikor üretimi ile bebeği yok etmeye çalışacaktır, aynen organ naklindeki reddedilme gibi. Bunu önlemek için tabiat gebelikte annenin bağışıklık sistemini baskı altına alarak bebeğe karşı olumsuzluk yaratacak bağışıklık maddeleri (antikor) üretimini doğuma kadar önlemektedir. Ancak bu koşulla bebek sağlıklı doğabilmektedir. Doğumdan sonra anne bağışıklık sistemine olan bu baskı kalkmaktadır. Ve annenin bağışıklık sistemi tekrar yoğun bağışıklık maddesi üretmeye, hatta bir içinde sürede aşırı üretmeye, başlamaktadır. Bu aşırı bağışıklık maddesi üretimi lohusalık dönemindeki bazı kadınlarda, özellikle tiroid bezi hastalığına yatkın kadınlarda, tiroid bezi iltihabına sebep olabilmekte ve lohusalık dönemi tiroiditi (postpartum tiroidit) yapmaktadır. Lohusalı dönemi tiroid iltihabı en sık lohusalığın 3cü ayları civarında görülmektedir. Bazen biraz daha geç görülebilir.

Zehirli guvatr olarak başvuru

En sık zehirli guvatr sebebiyle başvuru olmaktadır. Hastada sinirlilik çoğu kez en dikkati çeken şikayettir. Yanı sıra çarpıntı, terleme, sıcağa tahammülsüzülük, halsizilik, bazen de zayıflama gibi şikayetlerle doktora başvurur. Doktor lohusalık dönemi tiroid iltihabı düşünecektir. Laboratuvar olarak FT3, FT4, TSH, anti-tiroglobulin (anti-T) ve anti- tiroid perksidaz (anti-TPO) tetkiklerini istiyecektir. FT3 ve FT4 normalden yüksek, buna karşın TSH ise normalden düşük, anti-tiroglobulin (anti-T) ve anti- tiroid perksidaz (anti-TPO) ise genelde oldukça yüksek bulunur. Doktor tiroidit tanısında çok kararlı değilse teknesyumla yapılan tiroid Sintigrafisi istiyebilir. Bunda tiroidite özgün sintigrafi raporu doktorun tanısını destekliyecektir. Doktor teşhisinden şüphe etmiyorsa sintigrafiye gerek görmeyebilir . Teknesyum sintigrafisi sonrası bebek 6 saat kadar emzirilmez süt sağılarak atılır.

Zehirli guvatr olarak başlayan hastalarda betabloker dediğimiz ilaçlar verilebilir. Buna sütle geçerek bebekte olumsuzluk yaratmayacak sakinleştiriciler ilave edilebilir. 3-4 hafta kadar bunları kullanmak sonra azaltarak kesmek yeterli olacaktır. Pek nadiren kortikosteroid (kortizon tedavisi) gerekebilir.

Hastalar düzelmiş görüldükten sonrada takip edilmelidir. Çünkü bunlarda zehirli guvatr geçtikten sonra bu defada 1-2 ay kadar devam edecek bir tiroid yetmezliği olabilir.

Tiroid yetersizliği ile başvuru

Bazı hastalar doktora başvurduğunda tiroid yetmezliği (hipotiroidi) bulunabilir. Esasen zehirli guvatr olarak başlayan hastalarda ikinci evre yukardada işaret ettiğimiz gibi, tiroid yetmezliğidir. Ancak hasta zehirli guvatr evresini farkına varmadan geçirmiş olabilir.

Hastalar kilo alma, halsizlik, uykuya meyil, saç dökülmesi, performans düşüklüğü, bebeğiyle bu sebeplerden yeterince ilgilenmede zorluk çektiği gibi şikayetlerle doktora başvurur. Bu şikayetlerle gelen hastalarda tetkikte FT4'ün normalden düşük ve TSH'nin ise normalin üst sınırını belirgin şekilde aşmış olması tiroid yetmezliğini ortaya koyacaktır. Anti-TPO ve anti-T antikor tetkikleri istenilir, yüksek bulunur.

Tiroid yetmezliği tanısı konulan hastalara tiroid hormonu (L-T4) verilir. Hastaya göre dozu ayarlanır. İlaç 6-12 ay kullanılır. Sonra kesilir. İlaç kesildikten sonra 8-12 hafta sonra TSH ölçülür, yükselirse, ilaç yani L-T4 tekrar başlanır 1-2 yıl daha devam edilir sonra kesilir 6-8 hafta sonra TSH bakılır yine yüksek bulunursa ilaç tekrar başlanır, kontrollu olarak ömür boyu devam edilir.

Lohusalık döneminde Graves hipertiroidisi

Bazı lohusalık dönemi kadınlarda yukarda saydığımız zehirli guvatr şikayetleri varlığında hastalık lohusalık tiroditi değilde Graves zehirli guvatrından kaynaklanabilir. Tamamen farklı bir tiroid bezi hastalığıdır. Genelde hastalığa meyilli kadınlarda ve lohusalığın 8. ayları (5-12 aylar arasında da olabilir) civarında görülür. Doktor hastalarda FT3, FT4, TSH, anti-TPO,anti-T ve tiroide karşın oluşan ayrı bir bağışıklık maddesi olan TRAb tetkiklerini istiyecektir. FT3 ve FT4 belirgin yükselmiş, TSH çok düşmüş olarak bulunur. Anti-TPO, anti-T ve TRAb antikorları da genelde blirgin şekilde yükselimiş olacaktır.

Zehirli guvatra ilişkin şikayetleri lohusalık tiroiditindekinden daha fazladır. Mutlaka erken tanı konması ve aktif tedavisi gerekir. Antitiroid dediğimiz ilaçlar (thyramazol veya propycil) verilir. 6 ay 1 sene kullanılır sonra kesilir. Bu ilaçların önemli ve hayati tehlike yaratabilen yan etkileri bulunmaktadır. Ancak alternatifleri olmadığından mecburen kullanılırlar. Kullanmada dikkatli olunur. Hastalar bu ilaçların yan etkileri ile ilgili doktorun önerdiği tetkikleri, doktorun belirlediği zamanlarda, yapmak ve bir olumsuzluk olursa hemen doktorlarını bilgilendirmek durumundadır.

Guvatr olan veya ilaç, radyoiyot veya cerrahi guvatr tedavisi olan herkez en az yılda bir defa bu konuyla ilgili olan doktoruna gitmelidir.

İletişim Numarası: 0531 581 27 79

designed by gunerkan 2011 izmir